Tuesday, December 11, 2012

Msingi wa hoja ya Zito katika urejeshwaji wa Mabilioni ya Uswisi na hatua za awali za kichunguzi (Pre-Investigation)

Na Frederick Fussi

Kitabu Kinachoelezea Wezi wa  fedha na Mali
zilizoibiwa na kufichwa nchi za nje
Miezi ya hivi karibuni ndugu Zito Kabwe akiwa kama mbunge na mkereketwa wa masuala ya rushwa aliibua hoja ya ureshwaji ya mabilioni ya Uswisi ambayo taarifa za awali za kichunguzi zinaonesha kuwa mabilioni hayo yalipatikana kwa njia zisizo halali ikiwamo kula rushwa katika upitishwaji wa zabuni serekalini na kuingia mikataba na wawekezaji kutoka nje ya nchi.

Kufahamu jambo hili kwa kina unaweza kurejea hoja binafsi ya Zito Kabwe aliyoiwasilisha bungeni tarehe 8 Novemba 2012 akitaka bunge liunde Kamati maalumu ya uchunguzi ili iweze kubaini nani wanaomiliki mabilioni yaliyofichwa katika mabenki nchini Uswisi na visiwa vingine kama New Jersey na nchi za Uingereza, Ufaransa na kwingineko.

Ikumbukwe kuwa suala la urejeshwaji wa mabilioni ya Uswisi ama kwa Kitaalamu linavyojulikana kama (Asset Recovery) ni jambo geni hapa nchini Tanzania. Hivyo linahitaji mjadala mpana wa kitaalamu ili kusaidia umma wa Watanzania kulifahamu kwa undani na kwa wepesi zaidi.

Msingi wa hoja ya Zito pale bungeni ilikuwa ni kulitumia bunge ambalo ni chombo cha wawakilishi kisheria kulitaka kufanya maamuzi ya kuunda kamati maalumu ya Bunge itakayofanya uchunguzi na na hatimaye Bunge kuielekeza serikali kuchukua hatua dhidi ya raia wa Tanzania walioficha fedha na mali haramu nje ya nchi.

Tunapofikia hatua bunge linatumika na kuombwa kuunda chombo cha kufanya uchunguzi inadhihirishwa kuwa mifumo ya kiserikali ya kufanya uchunguzi dhidi ya rushwa ina dosari, au haiminiki, ama haitimizi majukumu yake, ama haina uwezo (lack of capacity) wa kulifuatilia suala hili ama taasisi hizo zinaingiliwa uhuru wake na serikali ama serikali yenyewe kuwa ujumla imekosa utashi wa kisiasa (Political will) kutaka fedha hizo zirejeshwe. Ukweli huu unatokana na majibu ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali bungeni baada ya Zito kumaliza kuwasilisha hoja yake. Kufahamu undani wa majibu ya Mwanasheria Mkuu wa serikali fuatilia taarifa za majadiliano ya bunge (Hansard) ya mkutano wa tisa-kikao cha nane kilichofanyika tarehe 8  na 9 Novemba 2012.

Katika sehemu ya majibu ya Mwanasheria Mkuu wa serikali alitoa taarifa juu ya hatua zilizochukuliwa na serikali kutaka kupata majina ya raia wa Tanzania walioficha fedha nchini Uswisi huku akitumia udhaifu wa sheria ya Uswisi kuonesha kuwa serikali ya Tanzania iliishia hapo na baada ya kuzipatia taarifa hizo alizipeleka kwenye taasisi za ndani za kichunguzi ikiwemo TAKUKURU na Financial Intelligence Unit (FIU) ya Tanzania. Udhaifu wa kisheria uliotumiwa na mwanasheria mkuu wa Serikali ni pale alipokuwa akinukuu sheria ya Uswisi akisema “Tukaambiwa mamlaka ile inayofanana na yangu haiwezi kuruhusu uvuaji yaani fishing ya taarifa hizo kwa sababu hilo ni jambo ambalo linahusu nchi nyingine hatuwezi kuwapeleka gerezani”. Aidha inatambulika kuwa majibu kama haya aliyopewa Mwanasheria Mkuu wa Serikali ya Tanzania pia yamewahi kutolewa kwa nchi nyingine kama Nigeria na Ufilipino ambazo kwa kuwa wao hakujali majibu hayo ya serikali ya Uswisi na waliamua kufanya uchunguzi wa kina kupitia taarifa zao za awali kama hizi zilizoibuliwa na Zito na hatimaye fedha zilizoibiwa zilirejeshwa kwao. Mfano Ufilipino ilifanikiwa kurejesha Dola za kimarekani milioni 684 mwaka 2003 zilizoficha nchini Uswisi na aliyewahi kuwa Rais wa Ufilipino Ndugu Ferdinand Marcos na Nigeria ilifanikiwa kurejesha Dola za Kimarekani milioni 700 ambazo ni sehemu tu ya Dola Bilioni 4 zilizofichwa nje ya nchi na aliyewahi kuwa Rais wa Nigeria, ndugu Sani Abacha.

Sehemu ya hoja ya Zito inatoa taarifa kuwa jumla ya Dola za Kimarekani Milioni 192 ambazo ni sawa na zaidi ya bilioni 314 za Kitanzania ambazo zinasadikiwa kupatikana kwa njia za rushwa zimefichwa na raia wa Tanzania katika mabenki nchini Uswisi.  

Hoja hiyo imesheheni taarifa nyingi za kichunguzi za awali ikiwa ni pamoja na uhusiano kati ya pesa hizo na zabuni zilizowahi kufanywa na serikali kati ya mwaka 2003 na 2008 ambapo inasadikiwa kuwa wanasiasa na watendaji wa serikali “Political Exposed Personalities” walioitumikia serikali katika kipindi hicho walionekana kutunza mabilioni katika akaunti zao nje ya nchi. Uchunguzi wa pesa hizo ndio njia pekee ya kutambua kuwa pesa hizo ni halali ama si halali na baadaye kufanikisha kuzirudisha nchini ili zitumike kwa manufaa ya kijamii.

Urejeshwaji wa fedha haramu na mali za Watanzania zilizopatikana kwa njia za rushwa hauwezi kufanikiwa pasipo kufanyika uchunguzi wa kina ili kubaini Watanzania wenye pesa halali zilizofichwa katika mabenki nje ya nchi na wale wasiokuwa na pesa halali ambazo kimsingi ziliibwa kwa njia ya kupokea rushwa na  wanasiasa na watendaji wa serikali.

Hatua tuliyopo sasa ni hatua za uchunguzi wa awali. Uchunguzi wa awali uliofanywa mpaka sasa haujafanywa na serikali bali umefanywa na watu binafsi (Private Individuals) wenye kuitakia mema Tanzania. Hoja hii ni hoja ya Kitaifa na inapaswa kupewa msukumo wa kitaifa kwa wadau wengine amabao sio sehemu ya serikali (Non state actors).

Non state actors hasa asasi za kirai zinapaswa kuunganisha nguvu ili kufanikisha hatua za awali za kiuchunguzi na hatimaye kuwaelimisha wananchi juu ya sakata hili na kuinyima serikali usingizi kwa kuendelea kuishawishi na kuisukuma serikali kujiingiza katika hatua zinazofuata ili hatua stahiki zichukuliwe na fedha zilizoibiwa(Stollen Assets) zirejeshwe nchini. Kwa kuwa serikali inayosubiri wananchi waipelekee majina ya Watanzania walioficha mabilioni katika mabenki nje ya nchi ni serikali isiyoonesha nia ya dhati ya kupambana na rushwa na ufisadi hivyo inapaswa kuamshwa usingizini na kuendelea kuinyima usingizi kila inapoonesha dalili za kulala tena katika suala hili.

Bunge kwa namna yake limehusika katika sakata hili la urejeshwaji wa hayo mabilioni. Bunge lilitoa maazimio kuwa serikali ilishughulikie suala hilo kwa njia zake. Hivyo bunge limejitoa kabisa katika sakati hili wakati ambapo Serikali haioneshi utashi wa kisiasa katika kufanikisha hatua za awali za kichunguzi ili kusaidia pesa hizo zirejeshwe.  Serikali inafanya hivi kwa kuweka usiri katika shughuli zake za kiuchunguzi lakini imejitega kwa ahadi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali kutoa taarifa za uchunguzi huo katika Mkutano wa Kumi na moja.
Ikumbukwe kuwa katika hoja hii Watanzania hawataki tu urejeshwaji wa fedha za Uswisi bali kuna fedha katika nchi nyingine kama Uingereza, Ufaransa, visiwa vya New Jersey, Dubai na kwingineko ambako fedha zinazosadikiwa kupatikana kwa njia za rushwa zimefichwa na raia wa Tanzania wengi wao wakiaminika kuwa wanasiasa waandamizi na watendaji wa Serikali kuanzia mwaka 2003 mpaka 2010. 

Hivyo basi uchunguzi ndio njia pekee ya kufanikisha kubaini na kurejesha mabilioni yote yalioibiwa na viongozi wa Kisiasa na watendaji wa Serikali. Lakini hata hivyo bado tupo katika hatua za uchunguzi wa awali  ambao hufanikishwa na watoa taarifa mbalimbali za masuala ya inteligensia ya fedha (Financial Intelligence) na kujengewa hoja chokonozi na wachambuzi wa masuala kama tunavyofanya hapa. Hatua hii ni muhimu sana hasa katika kujenga uelewa kwa umma na kwa serikali kuwa kuwa jambo hili la mchakato wa kurejesha “Stollen Assets” ni jambo jipya nchini.

Taasisi ya nchini Uswisi, Besel Institute on Governance kupitia kituo chake cha urejeshaji wa fedha zilizoibiwa(International Centre for Asset Recovery) inatoa msaada wa kujenga uwezo na kutoa elimu zaidi juu ya hatua kwa hatua mpaka kufanikisha urejeshaji wa fedha zilizoibiwa. Kwa mujibu wa taasisi hiyo ambayo ina uzoefu na wataalamu waliobobea katika fani ya urejeshaji wa pesa zilizoibiwa inaelezea hatua zaidi za kufuatwa ilikiwa ni pamoja na uchunguzi wa awali (Pre-Investigation), Uchunguzi wenyewe (Investigation), Kupeleka kesi mahakamani ili haki ipatikane(Prosecution) na mwisho urejeshwaji wa fedha zilizoibiwa (Repatriation of stolen Assets).

Hatua tuliyopo sisi hapa nchini petu Tanzania ni hatua ya kwanza kabisa ambayo ni ya uchunguzi wa awali. Uchunguzi huu mara nyingi haufanywi na serikali bali hufanywa na raia wenye kukereketwa na ufisadi, wizi wa mali za umma, dhuluma na wasiopenda utawala wa rushwa. Mpaka sasa hatua hii hatujaifanyia haki kwa kuwa watu binafsi (Individuals) na asasi za kiraia hawajajikita katika kutaka kulifahamu suala hili kwa undani, kulifanyia uchambuzi na uchunguzi vilevile ili kuendelea kujenga hoja zitakazoilazimisha serikali kuingia yenyewe pasipo kutarajia katika hatua ya pili za zote zinazofuata.

Hatua hii ya awali ya uchunguzi inahitaji mshikamano wa kudumu (Sustainable Initiative) ili kuhamia (transition) katika hatua zinazofuata. Hatua hii inahusisha pia kutambua majina ya raia wa Tanzania wenye akaunti zinazotunza mabilioni nje ya nchi. Pia inahusishwa ukusanyaji wa taarifa za fedha za kiintelijensia (intelligence gathering). Ukusanyaji wa taarifa hizi utasaidia waandishi wa habari na wachambuzi wa masuala kuandika makala na habari za kichunguzi za kutosha na hatimaye kutengeneza chanzo huru cha taarifa (Open source database). Hili likifanikiwa serikali itake isitake italazimika kuingia yenyewe katika hatua zinazofuata pamoja na kuwa inadai kuwa imeshaanza uchunguzi wake.  Katika makala ijayo tutachambua kwa kina hatua zinazofuata.








Monday, November 26, 2012

After 3rd GYAC Forum and 15th IACC: Localizing connected efforts for agents of change to end corruption at grass root level in Tanzania


The 3rd GYAC Forum in Brasilia, Brazil which was attended by more than 100 youth from 49 countries in the world was an amazing platform for me to supplement the work done back at home against corruption through the ripotirushwa project. The WBI CAP support to ripotirushwa had been a cornerstone to enable our grass root efforts to fight corruption in public health facilities in Dar es Salaam.
Frederick speaking at the 3rd GYAC Forum

Lawrence, Dumisani, Frederick & a Brazilian friend














We have set a very strong infrastructure of ICT to enable citizen to report corruption as they access public health facilities. The infrastructure gives us more strength to re-organize ourselves to fight the increased corruption in Tanzania public health. With a recent issued study by twaweza it is estimated that one out five residents of Dar es Salaam pay bribe when they access public health facilities. Yet very few of them report (about 11 percent as per East Africa Bribery Index, 2012) to anti-corruption authorities in the country where most of them believe that even if they report nothing will be done to work on their reported corruption incidents.

The Global Coordinating Body of GYAC in a panel
With regard to my participation in the 3rd GYAC Forum and later the 15th IACC I realized that corruption fighters all over the world use various strategies to fight corruption and over time gain successful results. Our project www.ripotirushwa.or.tz got challenged especially over its strategies that engage grass root citizen to end corruption. One of the challenges that were obtained from the 3rd GYAC breakout sessions on African region is that, we need to work on changing the mind-set of some people in Africa and Tanzania in particular who believe bribery or corruption is way of life in Africa and nothing could change it.
Participants in the 15th IACC

The 3rd GYAC Forum in Brasilia had opened up another chapter for www.ripotirushwa.or.tz  to adopt new strategies acquired from the forum to localize the connected efforts and fight corruption with a view of educating, raising awareness and engage more civilian actors to fight petty corruption at grass root level in Dar es Salaam and Tanzania in particular.

At the 3rd GYAC Forum I met an anti-corruption youth expert from Zimbabwe, Dumisani who was inspired with the work done by www.ripotirushwa.or.tz He promised to take a similar initiative back in Zimbabwe and extend his efforts learning more from our project to make his more effective. This was one of the success stories that keep our work awakening to work hard as we are determined to be inspirational role models for other anti-corruption youth activist across the world. 

The 15th IACC with its more than 1,900 participants from all over the world had created our www.ripotirushwa.or.tz  project a wide useful network of similar actors who uses ICT to curb corruption in the world. A good example is the www.theengineroom.org contact person, Sussanah Vila and many more others. 

Frederick & Peter Eigen at the 15th IACC
Lawrence & Frederick at 15th IACC
Having met the brain behind Transparency International (TI) Peter Eigen at the 15th IACC had brought not only we who participated but the whole GYAC Network to other opportunities on enhancing our knowledge and skills on governance and transparency. All these opportunities with my view have to be localized in order to bring the change we want to see at grass root. After the 3rd GYAC Forum and the 15th IACC we are looking forward to prepare a short workshop as the follow up activity to share the lesson learnt as we localizing our connected efforts to end corruption at grass root level in Tanzania.

Thursday, August 2, 2012

KATIBA MPYA NA MATUMIZI YA MITANDAO YA KIJAMII


Na, Frederick Eddie Fussi

Mpaka mwaka 2011 tarehe 31 Desemba Bara la Afrika linakadiriwa kuwa na zaidi ya watumiaji 139 milion  wa Mtandao wa internet (wavuti) kati ya raia wake wote bilioni 1 wanaokadiriwa kuishi ndani ya bara hili ambalo ni la pili kwa kuwa na watu wengi duniani likilifuata bara la Asia ambalo linakadiriwa kuwa na watu wapatao bilioni 3.8

Wakati huohuo zaidi ya asilimia 50 ya watu wote wanaoishi barani Afrika wanatajwa kuwa ni vijana na zaidi ya yote nchini Tanzania zaidi ya asilimia 30 ya watu wote ni vijana kati ya umri wa miaka 18 na 35 kundi kubwa ambalo ndani yake kuna watumiaji wengi wa internet na mitandao ya kijamii kwa upana wake.

Takwimu zilizotolewa hivi karibuni na TCRA (Mamlaka ya Kuratibu Mawasiliano Tanzania) zinaonyesha matumizi ya internet hapa Tanzania mpaka mwezi Juni 2010 ni asilimia 99 ya wanakaya/mtu mmoja mmoja wapatao 483,204 ambao hawa wote ndio hujishughulisha na matumizi ya internet. Pamoja na hayo hakuna tafiti zinazojishughulisha kusema hasa matumizi ya internet yameisaidiaje Tanzania katika nyanja mbalimbali za kimaendeleo mintarifu hili la kuandika Katiba Mpya ya Tanzania. Lakini hapana shaka yapo mabadiliko yanayotokana na matumizi hayo ya internet hapa nchini. Pia tunaweza kukusudia kuitumia internet/mitandao ya kijamii kuandika katiba Mpya ya Tanzania.

Matumizi ya internet hapa nchini yamejikita katika kutuma na kupokea barua pepe hasa katika maofisi makubwa (iwe ni serikalini ama makampuni binafsi) na baadhi ya wafanyabiashara wakubwa na wadogo. Sehemu inyobakia ya watumiaji wa internet ni mahususi kwa ajili ya mawasiliano ya tovuti na blogu ikiwa ni pamoja na matumizi wa mitandao ya kijamii kama Facebook, Skype, Twitter na Youtube.

Matumizi  ya mitandao ya kijamii ya Facebook, Skype, Twitter na YouTube siku za hivi karibuni yamekithiri sana miongoni mwa vijana hapa nchini, kati ya mitandao hiyo inayooonekana kupendwa zaidi ama kutumiwa na watu wengi ama kuvutia watumiaji wengi kupashana habari ni mtandao wa Facebook. Twitter inaonekana kuvutia vijana wachache ambao kwa maoni yangu wanaonekana kuwa makini (serious minded people).Leo sitazungumzia twitter sana bali facebook.

Ufundi wa kutumia Facebook na Twitter kuweka ujumbe unatofautiana na hii inaweza ikawa sababu kubwa ya kwanini watumiaji wengi wa Facebook hawapendelei kutumia Twitter. Katika Facebook utatakiwa kuweka ujumbe kwa kadiri ya wingi wa maneno yako lakini hali kwa Twitter ni tofauti sana, utatakiwa kuweka ujumbe mfupi, unaoleweka na unapewa nafasi ndogo kuuwasilisha ujumbe wako kwa umakini wa hali ya juu.

Matumizi ya Skype na YouTube mara nyingi huonekana kutumiwa aidha na watu walioko ng’ambo ya nchi kuwasiliana na ndugu zao na marafiki kwa kupitia mawasiliano ya sauti ama mawasiliano ya video fupi (video clip). Matumizi ya mitandao hii miwili hapa nchini kwa sasa haijashika kasi ukilinganisha na nchi za jirani kama Kenya, Uganda na Afrika ya Kusini.

Sehemu kubwa ya matumizi ya mtandao wa Facebook kwa mfano hayajaonekana kuwa ya kimalengo.(Objective or rational). Matumizi hayo kwa hapa Tanzania ni kama sehemu ya kusalimiana na marafaki, kutaniana na kujenga mahusiano ambayo hata hivyo siyo ya msingi sana.Sehemu kubwa ya mijadala ya facebook kwa sasa ni mizaha tupu!Hali hii inatilia mashaka juu ya aina ya watu Watakoishi Tanzania ya kesho.

Ikiwa hii pekee haitoshi, huenda Watanzania watakuwa wamelala usingizi au ni ujinga wa kutojua namna bora ya kuleta maendeleo na mabadiliko ya haraka kupitia mitandao hii ya kijamii kama ilivyoonekana kwa baadhi ya nchi za Kaskazini mwa Afrika kama Tunisia na Misri.

Mabadiliko na maendeleo ya matumizi ya mitandao hii ya kijamii hasa Facebook inabidi yaanze kuonekana sasa. Nimezungumzia kuwa matumizi ya hivi sasa hayapo objective/rational. Nia yangu nitumie mfano rahisi wa uhitaji wa
Katiba Mpya ya Tanzania na kuelezea namna bora ya matumizi ya Mitandao ya kijamii ambayo ni objective/rational. Na endapo yakieleweka na kutumiwa na vijana wote kwa idadi yao kwa wale wanaotumia Facebook wanaweza kuwahamasisha na idadi ya vijana wasio watumiaji kwa pamoja kuandika katiba mpya kutokea Facebook.

Ieleweke kuwa sheria ya ya Tume ya Kuboresha Katiba Mpya ya Tanzania imeundwa na bunge na kupitishwa na Rais. Bunge linawawakilishi wetu ambao sehemu kubwa ya hao ni Chama Tawala CCM ambao tangu awali hawakuonekana kuunga mkono nia na hoja ya kuwa na Katiba Mpya mpaka waliposhinikizwa na kundi kubwa la wanaharakati nje ya bunge na wale wachache ndani ya bunge wakiongozwa na kambi rasmi ya upinzani bungeni chini ya CHADEMA.

Kupita mitandao ya kijamii hapa nazungumzia Facebook, vijana wanaweza kuubadilisha mchezo, badala ya mjadala na taratibu za kuandikwa kwa katiba Mpya kusimamiwa na sheria ambayo ilizua zengwe katika kujadiliwa kwakwe mpaka kupitishwa kwake na 
kutiliwa saini na Mhe. Rais, vijana wanaweza kubadilisha mchezo 
kwa kuwa wanatumia muda mwingi Facebook wakaamua kuitumia facebook kujadili mambo wanayotaka/wanayodhani kuwa ni muhimu yawepo ndani ya katiba mpya.

Tume imepewa mamlaka ya kisheria kuandika nakala ya kwanza(first draft) ya Katiba ili ipelekwe katika Constituent Assembly (Bunge Maalumu la Kikatiba) ijadiliwe na baadaye ipitishwe na Wananchi kwa njia ya kura ya maoni(Referendum).

Kimsingi, facebook inaweza kutumiwa na vijana na kuishawishi tume badala ya kutumia mabilioni ya shilingi kuzunguka nchi nzima kukusanya maoni basi waanze kukusanya maoni kwa njia ya mitandao ya kijamii endapo vijana wenyewe tunaotumia mitandao hii tutakuwa serious (makini). Uwezekano huo ni mkubwa. Kupita mijadala mikali ya facebook tunaweza kuishawishi Tume ya Jaji Warioba kufuatilia na kukusanya maoni yetu, hapana shaka tutaandika historia kwa katiba yetu kuandikwa kutokana na matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano(TEHAMA).

Leo hii wanaopata fursa ya kwenda katika mikutano ya Tume kutoa maoni ni wachache sana ukilinganisha na wale wanaoingia Facebook kwa siku moja ambapo Facebook inakadiriwa kuwa na watumiaji 549,900 hapa Tanzania (hii ni kwa mujibu wa takwimu za matumizi ya Facebook Tanzania: http://www.socialbakers.com/facebook-statistics/tanzania).

Asilimia 1.31 ya Watanzania wote hutumia Facebook, kati ya hao takribani asilimia 81.35 ya watumiaji wote hao wanaitumia facebook kwa wingi zaidi. Hii wataalamu hiita (Penetration of online Popuation). Hii maana yake ni kuwa hiyo asilimia 1.31 ya watumiaji wote wa facebook hapa Tanzania wanatumia muda wao mwingi sana wakiwa ndani ya mtandao huu wa facebook. Hawa ni watu wanaojua kusoma na kuandika, wanaouwezo mzuri wa kufikiria ila ni wavivu kutambua fursa ya kuitumia facebook kushinikiza mabadiliko na mabadiliko hapa nazungumzia kaundika katiba mpya kupitia Facebook.

Sasa, shinikizo la mabadiliko ya Watanzania kupita facebook ndio pengine njia pekee ya kuisaidia Tume ya Jaji Warioba na pengine kuubadilisha mchezo wa Tume badala ya wao kuwafuata wananchi kule walipo na kuishia kuwasilikiza wananchi wasiozidi 100 kwa siku kwa nini wasije Facebook kuwasilikilza zaidi ya Watanzania laki 5 wanaotaka katiba yao iweje? Mpaka.

Rai yangu kwa leo ni kuwa tunaweza kuandika Katiba Mpya kupitia Facebook endapo tukaongeza umakini na kupanua mawazo yetu katika matumizi yetu ya facebook kwa siku. Wajanjwa wachache wamefanya mbinu za kutengeza utaratibu wa Tume kukusanya maoni wakijua kuwa sisi ni wavivu kupanga foloni za kusubiria kuongea wakati tume ikija, wakati mwingine mijadala yenyewe inakuwa boring, lakini tukitumia facebook ama mitandao mingine ya kijamii hatuhitaji kupanga foleni ya kusubiri kuongea mbele ya makamishna wa tume!

Mkakati wa sasa wa tume ya Jaji Warioba, pamoja na kuwa utaonekana ndio njia muafaka ya kuanza mchakato wa kuandika katiba Mpya bado vijana ambao ndio watumiaji wakubwa wa Mitandao ya Kijamii tunaweza kuitumia kubadilisha historia ya nchi yetu.

Katika toleo lijalo nitaelezea njia madhubuti za kutumia Facebook na mitandao mingine ya kijamii kuandika Katiba Mpya badala ya kutegemea Tume ya jaji Warioba ambayo kimsingi haina uwezo wa kufikia kila mwananchi ili atoe maoni yake. Ni rahisi kufanya ushawishi kutumia nyenzo hii.

Kwa sasa unaweza kutembelea blogu ya Asasi ya TYVA ambayo inaendesha mradi uitwao IJUE KATIBA, hapa http://ijuekatiba.wordpress.com/harakati-mtandaoni/ Vilevile unaweza kutembelea Ukuarasa wa IJUE KATIBA uliopo Facebook kupitia anuani hii: http://www.facebook.com/groups/214223971930520/

Katiba Mpya lazima tuiandike wenyewe, tumenyanyasika vya kutosha, tumenyonywa vya kutoshwa, sasa ni wakati wa mabadiliko ya kweli. Harakati ziendelee na njia pekee ya kuleta mabadiliko ni kutumia mtaji wetu wa akili ndani ya kundi kubwa la vijana wa sasa hapa kwetu Tanzania.

Frederick Fussi, ni mwanaharakati katika shirika la Vijana Tanzania Youth Vision Association(TYVA). 

Saturday, May 26, 2012

MAONI YANGU KATIKA ENEO LA AJIRA MJADALA WA DIRA LEO



Asasi ya Dira ya Vijana nchini, (TYVA-Tanzania Youth Vision Association) Leo 26 Mei 2012 imefanya mjadala wa vijana hapa Arusha wenye lengo la kukusanya maoni ya vijana ili yaingizwe katika Katiba Mpya ya Tanzania.

Mada ya Mjadala huu inasema kuwa "Vijana na tunayoyataka ndani ya katiba mpya ya Tanzania". Vijana wanatoa maoni yao katika maeneo takribani kumi, ikiwemo, Baraza Huru la Taifa la Vijana, Ajira, Elimu, Afya, Michezo na Utamaduni, Ushiriki wa Vijana, Utawala Bora, Uchumi wa mtu mmoja mmoja, Vijana wenye ulemavu na Diplomasia ya Tanzania.

Kwa kuwa sikuwepo hapo ukumbini wakati mjada unaendelea, na kama kijana ninawajibika pengeni kusema nini maoni yangu. Kwa leo ningependa nitoe maoni yangu katika eneo la Ajira na namna ninavyotaka kama Mtanzania suala la ajira lilindweje na Katiba Mpya tunayoitarajia hivi karibuni. Maoni juu ya maeneo mengine nitaendelea kujatoa katika mijadala ijayo, pia kupitia safu hii. Leo kwa ufupi sana niseme hivi;-

Tatazo lilipo sera yetu ya viwanda ni butu sana katika kusimamia ajira hapa nchini. Nchi haina viwanda vya ndani vya kutosha kuweza kuzalisha ajira nyingi kwa idadi kubwa ya wananchi wa kawaida. Sehemu kubwa ya ajira leo Tanzania ambapo kila mwaka nchi inapokea graduates 700,000 katika soko la Ajira, ambapo wengi wao wanategemea kufanya the so called White Colar Jobs, sehemu kubwa ya wananchi inayobakia ni wale wasiokuwa na ujuzi ama wanaujuzi usiowatosheleza kupata kazi za ofisini.

Hawa ndio ilibidi Viwanda vya uzalishaji viwaajiri.Lakini hatuna viwanda(Semi Processing, Light and Heavy Industries) huku ukosefu wa ajira ukiendelea kuwa juu kwa asilimia 11 na ushehe! Tunataka katiba mpya iilazimishe nchi kuwa na uchumi unaoleweka na utakao leta ajira kwa usawa. Pia kwa kuanzia sera ya Viwanda iangaliwe upya ili iandane na uwiano wa idadi ya nguvu kazi ya Taifa ambayo wengi wao ni vijana ambao ni 65% of labour force ambayo hata hivyo haitumiki yote kwa kuwa Ajira hamna!

Thursday, August 11, 2011

Ajenda ya vijana na msingi wa Katiba Mpya

Na Frederick Fussi

Je vijana wana ajenda katika mchakato wa uandishi wa Katiba mpya? Kuna hoja gani zinazoweza kuwasukuma kuona ulazima, uhalali na utayari wa mchakato huo sasa zaidi kuliko kipindi kingine chochote? Nitachambua!

Ushiriki wa vijana katika mchakato wa uandishi wa katiba mpya ya Tanzania unapaswa kuzingatia mambo makuu matatu. Jambo la Kwanza ni kuwa sio tu ushiriki wa vijana katika hili isipokuwa vijana wanapaswa kuwa na ushiriki wa kimkakati.

Jambo la pili ni kuwa ushiriki wa vijana katika mchakato huu unazingatia ukweli kuwa tangu kuundwa kwa Taifa hili la Tanzania, licha ya kuwa na katiba tano kwa vipindi tofauti lakini hatujawahi kuandika katiba mpya yenye kukusanya maoni na mahitaji toka kwa wananchi (vijana wakiwemo) hivyo huu ndio wakati muafaka wa kubadilisha historia ya Taifa hili.

Jambo la tatu ni kuwa,japokuwa jukumu la uandishi wa katiba mpya ni la makundi yote katika jamii na kwa upana wake linahusu vijana wa sasa lakini tusitegemee kuneemeka sana na Katiba hii isipokuwa tu kama uandishi wake utalenga zaidi kunufaisha vizazi vya sasa na vijavyo.

Mambo haya matatu kwa upana wake ndio muhimu sana katika kuelezea ulazima, uhalali na utayari wa uwepo wa ajenda ya vijana katika mchakato wa Katiba mpya.

Msingi wa ajenda ya vijana haupaswi kuangalia mahitaji ya sasa ya vijana tu bali uangalie mahitaji ya muda mrefu ya Taifa hili bila kusahau maboresho ya katiba ya sasa ambayo hayategemei sana na yasingesubiri uwepo wa Katiba mpya kwani kuna namna na taratibu ambazo zinauwezo wa kufatwa kufanya maboresho hayo.

Uhalali wa ushiriki wa vijana katika uandishi wa Katiba mpya haujengwi na dhana kwamba lazima vijana washiriki ati kwa kuwa wao ni wengi kwa idadi ukilinganisha na makundi mengine mfano wazee na watu wazima. La hasha!

Uhalali wa ushiriki wa vijana katika uandikwaji wa katiba mpya utajengwa na utayari wa vijana katika kuainisha na kuweka bayana mtazamo wao juu ya maendeleo endelevu.

Mkakati wa ushiriki wa vijana unapaswa kuweka bayana ajenda ya vijana kwa Tanzania ya sasa na ile ijayo. Tanzania ambayo inatamaniwa na kundi la vijana lakini sambamba na makundi mengine yote.
Lakini yote yatafaulu ikiwa vijana watafaulu kuzungumza lugha moja ya kimaendeleo katika kusaidia kufikia utambuzi wa mambo ya msingi ya kuwekwa katika Katiba mpya.

Mkakati wa ushiriki wa vijana unatakiwa kuzingatia mabadiliko chanya ya moja kwa moja bila  kutazamia faida za haraka haraka. Kwa mfano mabadiliko ya moja kwa moja ni yale yatakayoleta tumaini jipya katika fursa sawa ya utoaji wa elimu kwa kila mtanzania kisheria.

Katiba mpya itakuwa jibu pale ambapo Katiba hiyo itahakikisha elimu inatoa mwanga kwa watanzania kutoka katika giza nene la ujinga tofauti na ilivyo hivi sasa.  Elimu ambayo itatoa suluhu kwa zaidi ya vizazi vinne vijavyo vya watanzania tofauti na hali ilivyo hivi sasa.

Elimu sahihi kwa watoto wa Taifa hili na ile iliyo bora kwa upana wa neno hili na maana yake halisi kama ikishikiwa bango na vijana ni moja kati ya sehemu ya ajenda ambazo zitabadilisha historia ya Taifa hili. Na historia hii sharti ianze kubadilishwa sasa na sio wakati mwingine.

Ajenda sahihi ya vijana katika afya kwa mfano; ndio msingi wa mambo yote katika ustawi wa jamii inayojitambua vyema. Afya kwa ujumla wake inagusa sehemu nyeti za maisha ya kila siku ya wananchi mathalani, chakula na lishe bora, malazi na mavazi.

Mambo hayo matatu chakula bora, malazi na mavazi yakipatikana kwa wingi na ubora wake husaidia kujenga jamii yenye afya tele. Jamii ambayo itatumia sehemu kubwa ya muda wake katika uzalishaji wenye tija.

Maradhi ni sehemu ndogo ya afya isipokuwa inakuwa nyeti pale afya ya wananchi inapokuwa duni na watu walio wengi kushindwa kupata chakula mora, malazi bora na mavazi bora.Ukiachilia mbali ajenda ya Elimu bora na Afya bora yapo maeneo mengine nyeti kwa mustakabari wa Maisha ya vizazi vya sasa na vijavyo.

Asasi ya TYVA ikiwa moja ya asasi za kiraia za vijana hapa nchini ilipata kuratibu zoezi la  kuandaa Ajenda ya Vijana 2010 ikishirikiana na asasi nyingine za vijana. Juhudi hizi zilianza tangu mwaka 2004 pale TYVA iliposhiriki katika kukusanya maoni ya vijana ili yaingie katika MKUKUTA I mwaka ule wa 2005.

Juhudi hizi ni pamoja na ushiriki wa TYVA katika kutoa maoni ya mabadiliko ya 14 ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (1977).

Ajenda ya Vijana 2010 iliyotolewa katika uchaguzi mkuu mwaka 2010 na kubainabainisha maeneo ya ajenda kumi yaliyofanyiwa tafiti ikilenga kuishawishi serikali kuzingatia ustawi wa vijana hapa nchini.
Ajenda ya Vijana 2010 inaweza ikawa ndio msingi imara wa kuibua hoja na maufaka wa nini ndio iwe ajenda ya vijana katika uandishi wa Katiba mpya.

Malengo kumi ya ajenda ya vijana 2010 ni pamoja na  madai ya vijana kutaka uanzishwaji wa baraza huru la Taifa la Vijana na utekelezwaji wa sera ya vijana.

Lengo la pili la madai ya vijana ni ongezeko la ajira kwa vijana na uboreshwaji wa mazingira ya kazi. Baadhi ya nchi kama Rwanda, Kenya na Uganda imetaja bayana mifumo ramsi ya taasisi za kuwaunganisha vijana kama baraza la vijana ambalo kwa muda mrefu limeombwa pasipo mafanikio.

Lengo la tatu ni kuidai serikali iboreshe utoaji wa elimu bora na kuwezesha mabadiliko ya mfumo wa elimu. Katika lengo nambari nne ajenda ni kudai ongezeko la ushiriki wa vijana katika vyombo vya maamuzi na michakato mbalimbali ya kitaifa na kimataifa.

Wakati lengo la tano ni kuidai serikali kuchochea maendeleo ya michezo na utamaduni wa Tanzania kuanzia ngazi ya wilaya. Lengo la sita ni kuitaka serikali iboreshe na kurahisisha upatikanaji wa huduma za afya kwa vijana. Lengo la saba ni kuitaka serikali Kujenga utawala bora na uwajibikaji.

Lengo la nane la ajenda linaitaka serikali itakayo hakikisha umasikini unapungua na kipato cha kila kaya kinapanda pia katika lengo la tisa  serikali itakayowekwa na wananchi  sharti iweze kuboresha ustawi wa vijana wenye ulemavu. Lengo la kumi  ni kuitaka serikali kuwa na sera ya kimataifa yenye ufanisi na kuhusisha jamii kwa upana wake.

Malengo haya yaliainishwa baada ya utafiti wa hali ya vijana nchini tangu mwaka 2004 mpaka 2010 yakizingatia mahitaji na matarajio ya vijana ndani ya kipindi cha miaka 5 na zaidi kupitia uwezeshaji wa serikali iliyochaguliwa mwaka 2010.

Naona huu ndio wakati muafaka wa kurejea na kutafakari yaliyomo katika ajenda hii ya vijana na kuamua kuwa na muafaka wa kitaifa kama vijana juu ya ajenda ya kuisimamima iwe ipi hasa katika Katiba mpya ya Tanzania. Mijadala inaweza kuendelea na tukapata suluhu ya ajenda yetu ndani ya Katiba mpya ya Tanzania.

Wakati ni sasa, ni muhimu sana kwa vijana kuweka tofauti zao pembeni mathalani tofauti za kiitikadi za kisiasa nk na kuungana pamoja kuhakikisha wanang’amua ajenda zao kama kundi na kuzisimamia ipasavyo katika mchakato unaoendelea kuelekea uandikaji wa katiba mpya nchini.

Frederick Fussi ni Katibu Mtendaji katika Shirika lisilo la kiserikali la TYVA. Baruapepe: frdmbimbi@yahoo.ca, Blogu: www.frederick-fussi.blogspot.com

Friday, June 24, 2011

The Project on Anti-Corruption Journalism for Healthcare to kick off in August 2011

The Anti-Corruption Journalism on Healthcare services in Dar es Salaam and Coast Region is a Community Action Project that addresses petty corruption in healthcare service provision. This project is managed by an experienced youth-led project leader, innovative and visionary changemaker Frederick Fussi with a group of other 6 vibrant youth volunteers. Frederick Fussi is also a member of GYAC based in Dar es Salaam Tanzania.

In order to have a corruption free community and in deed improving access to quality healthcare  services, the project intents to use its valuable resources through the concept/method of anti-corruption journalism to mobilize community members in the fighting against petty corruption in healthcare service provision. The project is supported by British Council-Global Change Maker (BC-GCM) and World Bank Institute (WBI).

The project will have three major activities each with several sub-activities. The first major activity is to train at least 20 young journalists on investigative journalism against corruption in health services delivery. Young journalists will be trained to conduct independent, non-offensive and professional investigative journalism on corruption in health sector. The basic emphasize will be put on health but not ignoring provision of social services such as education, water and electricity.

The second major activity is to establish the website to report specifically on investigative journalism against corruption in health sector. The website will be the gateway that addresses corruption in an online basis. The website will be a useful tool that provide factual situation on petty corruption in health sector for in rural and urban centers.

The third major activity is to launch the sms tool for citizen reporting on corruption issues through a website. The sms tool is based on the concept of U-report rapid sms. The tool will be used by the citizen to report on any corruption incidents as they attempt to get social services.

The results of this project are as such as increased corruption-free access to quality healthcare services as the effect of anti-corruption journalism on healthcare. The second result is increased trend of community online-reportedly issues, discussed and problem solving on petty corruption in healthcare service provision. The third result is to have increased access to information among youth, knowledge, and appropriate skills in the fight against petty corruption for improvements of healthcare services in rural and urban centers at large.

The population in urban centers such as Dar es Salaam and Coast Region is made up of more than 50 per cent of youth whose age category varies from 18-35 years. Thus youth makes a composition of large percentage of beneficiaries of healthcare services. The trend of petty corruption in accessing healthcare services makes youth vulnerable. To do away from this risk the project intents to reach directly more than 200 youth and 1000 Health services clients while reaching more than 1.5 million people through the use of internet

Sponsored by:

Friday, May 6, 2011

My Response to the article on SITTING ALLOWANCES WELL PAID AUDIENCES

My contribution in this article is based on several philosophies one which originates from the sacred book of Christianity the Holy bible. The book stipulates in one its scriptures that “though shall not labour in vain.”
  
For all those who are hard workers in their working places could not be distinguished with their workmates who are non hard workers by using the same payroll at the end of the month. For good HR managers could add some incentives to those hard workers, and the non hard workers having realized their counterparts gained some incentive it would be a pinch on them but in deed a lesson learnt to increase efforts for delivering desired outputs of the employer.

The doctrine of “though shall not labour in vain” requires that all people who works should get in turn to what they have invested during their  eight (8) hours in work. It would rather be a question to an incentive whether it should be issued with an indicator parallel to the quantifiable and quality deliverables outputs of the work done.

The increasingly trend of “business as usual” in NGOs and Government departments and ministries over the sitting allowances is a result of two great phenomena which requires a special attention to all the questions raised by Graff in his article.  The two phenomena include income poverty of NGO workers, government officials and whosoever interested to the sitting allowance without exerting his abilities and potential to the outputs of the work done in the workshop. Many allowance seekers lives hard and poor life a factor which is known but not given attention by allowance givers. A person who does not have hunger for food, failure to pay her electricity bills, unclean water, discontent health services, failure to pay school fees for his kids, lives a poor house in one of the suburbs in Dar es Salaam can not be tempted to run for the sitting allowance. If you are lucky to trace the lives of all allowance seekers/receivers you will find out miserable untold stories of their really situation.

The second phenomenon is the habit of those whose monthly income does not bother their living standards. They live in good housing, clean water, take her kinds to study abroad, can afford a lavish spending in an excellent famous hospital in town which a lowly income earner can not afford and will end up dying in a queue at Mwananyamala hospital. These kinds of people have just developed a culture of demanding a sitting allowance. A good example of these people are those who when enter into their first sitting in parliament  (2005) demands a debate for the increase of their salaries up to 12 million at which a poor teacher in Mbozi municipal districts only receive 120,000 take home.

As I can put my insights on some of Graff quotes such as “In order to create good participation “attendance allowances" were introduced with the aim of enticing officials’ local project staff and even beneficiaries to meetings and workshops”. I’m of an opinion that the intention was to create a good participation and the approach became to introduce the attendance allowance, which logically it’s a right approach but ended up yielding a different output and yet resulted to other problem. The earlier thinker of the problem and the approach to solve it contributed a lot to save the income poverty people without even thinking a combined approach that would necessitate the merging of two problems, the unforeseen problem (income poverty people) and the genuine problem of the project.

Let me wind up with few remarks, there is a great need of reviewing our “problem solving thinking” in our projects. The common approach of meetings and workshops which involves allowances has enormously increased the level of our poverty in terms of thoughts. We may be addressing problems which do not exist in many of our projects in NGOs and the Government as well.  Take an example of these two issues here in the NGO sector and Government, “Tanzanian NGO workers in a popular sector (HIV, gender, microfinance, etc.) can easily double or triple their salary just by attending these meetings and” In the financial year 2008/2009 there was an allocation of a shocking 59% of the total payroll to benefits (nearly 380 million U.S. dollars) and a large part of this was spent on travel and daily allowances. These two examples demonstrate the really situation of income poverty among different categories of income earners in the country. Sarcastically the two quotes have been encrypted. If I would be asked to unearth the quotes I would come up with only one sentence, i.e majority of allowance seekers in workshops and seminars are simply income poverty people, something more than the funding of the projects should be done.


I submit

Frederick Fussi
Dar es Salaam